پنل جینکو برای سقف شیروانی؛ نصب و فاصله

سقف شیروانی بهترین بستر برای پنل خورشیدی در خانه های ایرانی است: شیب آماده دارد و لازم نیست سازه بلند و گران بسازید. اما شیب داشتن به معنی بی دردسر بودن کار نیست. نصب پنل جینکو روی سقف شیب دار سه عدد کلیدی دارد: شیب سقف، فاصله ردیف ها و محل پیچ. اگر این سه درست تعیین شوند، سیستم بیست سال بدون نشتی کار می کند؛ اگر نه، اولین باران پاییزی محل پیچ ها را لو می دهد.

چرا پنل جینکو برای سقف شیروانی انتخاب منطقی است

ماژول های جینکو از خانواده N-Type با ساختار TOPCon هستند و ضریب دمایی توان آن ها حدود منفی ۰٫۲۹ درصد بر درجه سانتی گراد است. روی سقف شیروانی این عدد مهم می شود، چون پنل نزدیک سطح داغ قرار می گیرد و دمای سلول در تابستان به ۶۵ تا ۷۰ درجه می رسد. با این ضریب، افت توان حدود ۱۲ درصد است؛ روی ماژول های قدیمی تر با ضریب منفی ۰٫۳۵ افت به ۱۵ درصد می رسد. همین ۳ درصد روی سیستم ۱۰ کیلوواتی سالانه حدود ۵۰۰ کیلووات ساعت تفاوت می سازد.

بازده پنل جینکو در رده ۵۵۰ تا ۷۲۵ وات حدود ۲۱٫۵ تا ۲۳ درصد است و تفاوت توان بر متر مربع بین این رده ها به ۳ درصد هم نمی رسد. پس مزیت ماژول پرتوان بیشتر تعداد کمتر است: ریل کمتر، پیچ کمتر، کانکتور کمتر و نصب سریع تر. نسخه دو طرفه روی سقف روشن چند درصد تولید بیشتر می دهد، ولی روی سقف تیره و کهنه این مزیت تقریبا صفر است. نمونه این رده را در پنل ۶۱۰ وات بایفشیال جینکو ببینید.

شیب و جهت سقف؛ چه چیزی را باید اندازه بگیریم

عرض جغرافیایی ایران از ۲۵ درجه در چابهار تا ۳۹ درجه در تبریز تغییر می کند و شیب بهینه سالانه تقریبا برابر عرض جغرافیایی است. سقف شیروانی معمولا با شیب ۲۵ تا ۳۵ درجه ساخته می شود که برای بیشتر شهرها قابل قبول است. تفاوت تولید بین شیب ۲۵ و ۳۵ درجه در تهران حدود ۲ تا ۳ درصد است، پس به خاطر چند درصد، شیب سقف را تخریب نکنید.

جهت مهم تر از شیب است. هر ۱۵ درجه انحراف از جنوب حدود ۱ تا ۲ درصد تولید سالانه را کم می کند، اما سقفی که ۳۰ درجه به شرق یا غرب می ریزد ۶ تا ۱۰ درصد افت دارد. اگر سقف دو طرفه است، طرف نزدیک تر به جنوب را انتخاب کنید و پنل ها را بین دو طرف پخش نکنید؛ یک رشته با جهت متفاوت، بازده کل رشته را پایین می آورد. در اصفهان با تابش بالاتر، همین چند درجه عدد بزرگ تری از دست رفته می سازد؛ نصب پنل خورشیدی در اصفهان این تفاوت اقلیمی را با جزئیات توضیح می دهد.

فاصله ردیف ها روی سقف شیروانی؛ فرمولی که جلوی سایه را می گیرد

اگر پنل ها موازی با شیب سقف بسته شوند، ردیف ها روی هم سایه نمی اندازند و فاصله ردیف معنا ندارد. فاصله ردیف آنجا معنا پیدا می کند که پنل را با شیب متفاوت روی پایه مثلثی ببندید، یا شیروانی کم شیب زیر ۱۵ درجه داشته باشید و بخواهید پنل را به سمت جنوب بچرخانید. در این حالت مبنای محاسبه، زاویه خورشید در بدترین روز سال یعنی ۲۱ دسامبر است.

فرمول ساده است: فاصله افقی ردیف ها برابر است با ارتفاع لبه بالایی پنل ضرب در (کسینوس شیب پنل به علاوه سینوس شیب پنل تقسیم بر تانژانت زاویه خورشید). برای عرض ۳۵ درجه، زاویه خورشید در ظهر زمستان حدود ۳۱ درجه و تانژانت آن حدود ۰٫۶ است. جدول زیر نتیجه را برای سه شیب آماده کرده است.

عددهای جدول حداقل هستند. اگر پشت ردیف اول دودکش یا دیوار جانبی هست، سایه آن در زمستان بسیار بلندتر از سایه پنل است و باید جدا حساب شود. در پروژه های سقف شیروانی ما، فاصله ۶۰ تا ۸۰ سانتی متر بین ردیف ها در بیشتر موارد کافی بوده، به شرط آنکه لبه بالایی پنل بیش از ۳۵ سانتی متر از سقف بلند نشود؛ هر سانتی متر بلندتر شدن، حدود ۱٫۷ سانتی متر به فاصله لازم اضافه می کند.

روش نصب؛ ریل، پیچ و قفل درز

سه روش رایج روی سقف شیروانی وجود دارد. روش اول پیچ قلاب یا هوک زیر سفال و ایرانیت است: قلاب به تیرچه پیچ می شود و سفال روی آن برمی گردد، پس هیچ سوراخی در مسیر آب نمی ماند. روش دوم پایه L روی ورق گالوانیزه است که باید حتما به تیرچه برسد، نه فقط به ورق. روش سوم گیره درز ایستاده است که روی درز ورق بسته می شود و سقف را سوراخ نمی کند.

در همه روش ها فاصله پایه ها روی ریل ۱ تا ۱٫۲ متر است و ریل نباید بیش از ۳۰ سانتی متر از آخرین پایه بیرون بزند. در نصب پنل جینکو روی شیروانی، ریل آلومینیومی ۴۰ در ۴۰ با ضخامت دیواره حداقل ۱٫۵ میلی متر کافی است؛ ریل نازک تر در تابستان خم می شود و قاب پنل را می پیچاند. پیچ ها باید خودکار با واشر EPDM باشند و در گودی ورق یا نزدیک لبه آن بسته نشوند، چون همان نقطه اولین جای نشتی است.

فاصله پنل از سطح سقف؛ عددی که کمتر از حدس اهمیت دارد

حداقل فاصله پشت پنل تا سطح سقف ۵ سانتی متر است و ۱۰ سانتی متر بهتر است. این فاصله هوا را می چرخاند، دمای سلول را ۵ تا ۸ درجه پایین می آورد و اجازه می دهد برگ و گردوخاک زیر پنل عبور کند و روی ورق نماند. با ضریب منفی ۰٫۲۹، همین ۶ درجه اختلاف حدود ۱٫۷ درصد تولید سالانه است؛ روی ۱۰ کیلووات عدد کمی نیست.

فاصله پنل جینکو از دودکش و لوله بخاری حداقل ۳۰ و ترجیحا ۵۰ سانتی متر باشد؛ دودکش هم سایه می اندازد و هم دوده روی شیشه می نشاند. از آنتن و کولر پشت بام هم ۵۰ سانتی متر فاصله بگیرید. پیشانی و خط الراس را ۳۰ تا ۵۰ سانتی متر خالی بگذارید تا برای شست وشو و بازرسی راه باشد و باد نتواند لبه پنل را بلند کند.

چند پنل روی سقف من جا می شود

ابعاد ماژول را قبل از سفارش بدانید، چون ۲۰ سانتی متر اختلاف در طول، تعداد ردیف را عوض می کند. اعداد جدول زیر تقریبی هستند و برای نسخه دو شیشه ای کمی بیشتر می شوند.

حساب ساده: ۲۰ متر مربع مفید سقف با ماژول ۵۸۰ وات حدود ۴ کیلووات و با ۷۱۰ وات حدود ۴٫۲ کیلووات می دهد. تفاوت توان کم است، اما شش ماژول در برابر هفت ماژول یعنی ۱۲ پایه و ۲ کانکتور کمتر. ماژول ۷۱۰ وات تعداد بالابری را هم کم می کند و برای سقف با دسترسی سخت بهتر است؛ مشخصات آن در پنل خورشیدی ۷۱۰ وات و نمونه موجود در پنل ۷۲۵ وات مانا انرژی آمده است.

تولید واقعی روی سقف شیروانی در ایران

روی سقف شیب دار با جهت جنوب، هر کیلووات پنل جینکو در تهران سالانه حدود ۱۵۵۰ تا ۱۶۵۰ کیلووات ساعت تولید می کند. در اصفهان و یزد این عدد ۱۷۰۰ تا ۱۸۰۰ است و در بندرعباس به خاطر دما و گردوخاک، بازده پایین تر از تابش بالای آن است. ضریب عملکرد سیستم تمیز و تهویه شده ۸۰ تا ۸۳ درصد است. سایه یک دودکش کوچک در دیماه می تواند ۵ تا ۸ درصد تولید ماهانه را بگیرد، چون افت سایه روی کل رشته سری ضرب می شود.

وزن، بار برف و باد

وزن پنل و سازه روی سقف شیروانی معمولا ۲۵ تا ۳۵ کیلوگرم بر متر مربع است. این عدد در برابر بار زنده طراحی سقف کوچک به نظر می رسد، اما مسئله نقطه ای است: بار روی تیرچه ای می افتد که شاید فقط برای وزن سفال طراحی شده باشد. در شمال غرب ایران، بار برف در ارومیه و اردبیل به ۱٫۵ کیلونیوتن بر متر مربع هم می رسد و پنل شیب دار برف را نگه می دارد.

باد مسئله جدی تری است. باد روی پنل نیروی بالابر می آورد و هر پایه باید به تیرچه پیچ شود؛ فاصله پیچ ها از هم نباید از ۱٫۲ متر بیشتر شود. اگر ورق سقف قدیمی و نازک است، اول وضعیت تیرچه را با باز کردن یک نقطه بررسی کنید. هزینه تعمیر سازه سقف چند برابر صرفه جویی در پیچ است.

کابل، ارت و حفاظت

کابل DC باید کابل سولار با روکش مقاوم به آفتاب و حداقل ۴ میلی متر مربع باشد. کابل را از لبه ورق گالوانیزه دور نگه دارید یا در لوله مقاوم بگذارید، چون لرزش و باد روکش را می تراشد. هر رشته در ابتدا و انتها کانکتور MC4 اصل داشته باشد؛ کانکتور غیراصل شایع ترین نقطه داغ سیستم های ایرانی است. سرج ارستر DC نزدیک پنل ها بسته می شود و نمونه مناسب آن سرج ارستر DC خورشیدی است. بدنه پنل و ریل هم با کابل ۱۶ میلی متر مربع به چاه ارت ساختمان وصل شود.

اشتباهات رایج

• پیچ روی ورق بدون رسیدن به تیرچه: روز اول محکم است و پایان زمستان سقف نشتی دارد.
• فاصله صفر تا سقف: پنل روی ورق می خوابد، دما بالا می رود و برگ زیر آن می پوسد.
• چیدن پنل تا خط الراس: دسترسی برای شست وشو قطع می شود و باد لبه را بلند می کند.
• نادیده گرفتن سایه دودکش: یک دودکش کوچک می تواند یک رشته کامل را از کار بیندازد.
• مخلوط کردن توان ها در یک رشته: افت کل رشته به اندازه ضعیف ترین ماژول است.
• تماس مستقیم قاب پنل جینکو با ورق گالوانیزه: در رطوبت، خوردگی گالوانیک شروع می شود.
• نداشتن فاصله انبساط در ریل: ریل در تابستان طول می گیرد و قاب را فشار می دهد.

هزینه سازه کمتر از ۱۰ درصد کل پروژه است، اما بیشترین خرابی از همین بخش می آید. قیمت ریل و پایه را در قیمت سازه پنل خورشیدی ببینید و بودجه سازه را کم نکنید. برای سقف ویلا، راهنمای پنل خورشیدی برای ویلا نکات بار و دسترسی را پوشش می دهد و برای مقایسه برندها پنل لانگی گزینه قابل قیاس است؛ اختلاف قیمت هر وات هم در قیمت هر وات پنل خورشیدی آمده است.

سوالات متداول

پنل جینکو روی سقف شیروانی چه فاصله ای از سقف لازم دارد؟

حداقل ۵ سانتی متر و ترجیحا ۱۰ سانتی متر. این فاصله برای تهویه و عبور گردوخاک لازم است. با تهویه مناسب، دمای سلول ۵ تا ۸ درجه پایین می آید که حدود ۱٫۵ تا ۲ درصد تولید سالانه را برمی گرداند. کمتر از ۵ سانتی متر، پنل روی ورق خفه می شود و برگ و خاک زیر آن جمع می شود.

آیا برای سقف شیروانی به سازه مثلثی نیاز است؟

اگر شیب سقف بین ۲۰ تا ۳۵ درجه و جهت آن جنوب باشد، نه. پنل موازی سقف بسته می شود و فقط ریل و پایه لازم است. سازه مثلثی وقتی لازم می شود که شیب سقف زیر ۱۵ درجه باشد یا جهت سقف شرقی و غربی باشد و بخواهید پنل را به جنوب بچرخانید.

فاصله ردیف ها روی شیروانی چقدر باشد؟

اگر پنل موازی سقف است، فاصله ردیف لازم نیست و فقط ۲ تا ۳ سانتی متر بین قاب ها بگذارید تا انبساط و باد مشکل نسازد. اگر پنل روی پایه با شیب بیشتر بسته می شود، برای ارتفاع لبه ۳۰ سانتی متر و شیب ۳۰ درجه حدود ۵۱ سانتی متر فاصله افقی لازم است.

گارانتی پنل جینکو چند سال است و چه چیزی را پوشش می دهد؟

معمولا ۱۲ سال گارانتی محصول برای قاب، جعبه اتصال و لایه ها، و ۳۰ سال گارانتی عملکرد با افت حداکثر ۰٫۴ درصد در سال پس از سال اول. نشتی آب از لبه قاب، لایه لایه شدن و شکستن شیشه در اثر ضربه و بلای طبیعی پوشش نمی شود. فاکتور و شماره سریال را نگه دارید.

آیا می توان پنل را روی سقف سفالی نصب کرد؟

بله، با قلاب مخصوص سفال که زیر سفال بسته می شود و به تیرچه می رسد. سوراخ کردن سفال روش اشتباهی است چون مسیر آب را می شکند. در سقف سفالی قدیمی ابتدا وضعیت تیرچه چوبی را بررسی کنید؛ چوب پوسیده بار پنل و باد را تحمل نمی کند.

سقف شیروانی که به شمال می ریزد به درد می خورد؟

تولید آن ۲۵ تا ۳۵ درصد کمتر از سقف جنوبی است و برای سیستم متصل به شبکه توجیه ندارد. اما برای ویلا با مصرف تابستانه، همین سقف با شیب کم و پنل بیشتر قابل قبول است. راه بهتر، نصب پنل روی سقف جنوبی با تعداد کمتر است.

جمع بندی

سقف شیروانی اگر درست اجرا شود، ارزان ترین و تمیزترین بستر برای پنل خورشیدی است. سه تصمیم کلیدی دارید: پنل را موازی سقف ببندید تا فاصله ردیف لازم نشود، حداقل ۵ و بهتر ۱۰ سانتی متر بین پنل و ورق فاصله بگذارید، و هر پایه را به تیرچه برسانید نه به ورق. برای سقف جنوبی با شیب ۲۵ تا ۳۵ درجه، پنل جینکو با ضریب دمایی منفی ۰٫۲۹ انتخاب خوبی است و در تهران سالانه حدود ۱۶۰۰ کیلووات ساعت به ازای هر کیلووات می دهد. سازه و پیچ را جدی بگیرید؛ تولید را می توان با ماژول بهتر جبران کرد، نشتی سقف را نه.

راهنمای کامل این موضوع: پنل خورشیدی جینکو؛ خرید پنل Jinko با گارانتی و قیمت روز

سایر محصولات و خدمات مجموعه: asuncctv.ir

دسته مرتبط: پنل خورشیدی