باتری گرووات ۵ کیلووات یا ۱۴.۳ کیلووات؛ کدام برای خانه شما؟

انتخاب بین باتری گرووات ۵ کیلووات و ۱۴٫۳ کیلووات در عمل به یک سؤال برمی گردد: شب های شما چقدر طول می کشد؟ پک ۵٫۱۲ کیلووات ساعتی با بار سبک یک شب کامل دوام می آورد و پک ۱۴٫۳ کیلووات ساعتی دو تا سه شب. تفاوت قیمتشان حدود سه برابر است، ولی تفاوت ظرفیت قابل استفاده ۲٫۶۶ برابر. این نسبت نزدیک، تصمیم را سخت می کند. مقایسهٔ زیر دو مدل را روی مدت پشتیبانی، تعداد دستگاه، فضای نصب و قیمت هر کیلووات ساعت کنار هم می گذارد. آخرش توصیهٔ صریح برای خانه، ویلا و باغ می آید. اعداد از دیتاشیت سازنده و بازهٔ قیمت بازار ایران در زمان نگارش گرفته شده است.

دو مدل در یک نگاه: ۵٫۱۲ در برابر ۱۴٫۳ کیلووات ساعت

هر دو مدل از یک خانوادهٔ سلولی هستند: لیتیوم آهن فسفات با ولتاژ ۵۱٫۲ ولت. تفاوت در تعداد سلول و ابعاد پک است، نه در شیمی باتری. همین یعنی رفتار شارژ و نگهداری هر دو یکسان است و انتخاب فقط بر پایهٔ عدد ظرفیت و شرط نصب انجام می شود.

یک تفاوت فنی را هم از دست ندهید: جریان پیوسته. پک کوچک ۱۰۰ آمپر می دهد و پک بزرگ ۱۴۰ آمپر. در ۵۱٫۲ ولت، این یعنی توان پیوستهٔ حدود ۵٫۱ کیلووات در برابر ۷٫۲ کیلووات. اگر اینورتر ۶ کیلوواتی دارید و می خواهید در قطعی برق از کل توانش استفاده کنید، پک کوچک کمی کم می آورد. پک بزرگ حاشیهٔ امن دارد. در عمل این تفاوت برای بارهای خانگی نادر است، ولی برای مغازه با بار موتوری مهم می شود.

ستون «ظرفیت قابل استفاده» را جدی بگیرید. پک کوچک ۵ کیلووات ساعت در دسترس دارد و پک بزرگ ۱۳٫۳. اگر با اعداد اسمی مقایسه کنید، نسبت را ۲٫۷۹ می بینید و اگر با قابل استفاده حساب کنید ۲٫۶۶. این تفاوت کوچک است ولی در محاسبهٔ قیمت هر کیلووات ساعت تعیین کننده می شود. مشخصات کامل هر مدل را در صفحهٔباتری Hope 5.0L-B1و صفحهٔباتری Hope 14.3L-A1ببینید.

مدت پشتیبانی در عمل: چند ساعت و چند دستگاه

هیچ جمله ای به اندازهٔ جدول بار، انتخاب را روشن نمی کند. در جدول زیر چهار ترکیب مصرف رایج آمده؛ مصرف هر ترکیب برای یک شب ۸ ساعته حساب شده است.

ستون آخر مهم ترین درس این جدول است: پک کوچک برای بار سنگین کافی نیست. کولر گازی ۱۲۰۰۰ حدود ۱٫۲ کیلووات توان می کشد؛ سه ساعت کارکردش ۳٫۶ کیلووات ساعت می خورد، یعنی بیش از ۷۰ درصد پک ۵ کیلوواتی. با این بار، پک در نیمهٔ شب تا حد قطع حفاظتی خالی می شود و اینورتر خاموش می کند. تجربهٔ بار کامل و تخلیهٔ عمیق هم عمر پک را کوتاه می کند.

از نظر تعداد دستگاه، هر دو پک می توانند ده ها مصرف کنندهٔ کم مصرف را هم زمان تغذیه کنند. محدودیت واقعی ظرفیت انرژی است نه تعداد پریز. آنچه تعداد دستگاه را محدود می کند، توان اینورتر است؛ سانورتر ۵ کیلوواتی روی هم رفته حدود ۵ کیلووات بار هم زمان می پذیرد. یعنی با یکسانورتر SPF 5000 ESمی توانید کولر و یخچال و روشنایی و تلویزیون را با هم داشته باشید. شرطش این است که جمع توانشان از ۵ کیلووات رد نشود.

سه دستگاه را در ذهن داشته باشید. یخچال فریزر حدود ۵۵ وات متوسط می کشد و بیشترین مصرفش لحظهٔ شروع کمپرسور است. کولر گازی ۱۲۰۰۰ حدود ۱٫۲ کیلووات و کولر آبی حدود ۰٫۵ کیلووات. پمپ آب ۰٫۷۵ تا ۱ کیلووات. جمع کولر گازی با پمپ و یخچال و روشنایی به ۲٫۲ کیلووات می رسد؛ کمتر از توان اینورتر ۵ کیلوواتی. پس از نظر توان مشکلی نیست. مشکل از جنس انرژی است: با ۵ کیلووات ساعت، این ترکیب فقط دو تا سه ساعت دوام می آورد.

فضای نصب، وزن و شرایط محیطی

پک ۵ کیلوواتی ۴۵ کیلوگرم است و روی دیوار نصب می شود. یک دیوار بتنی یا آجری باربر، حدود ۵۰ سانتی متر فضا و دسترسی برای باز کردن کابل کافی است. نصبش در بالکن یا اتاقک کنار تابلو برق معمولاً جا می شود. برای آپارتمان با فضای محدود، این مزیت بزرگی است.

پک ۱۴٫۳ یک کابینت ایستاده با ارتفاع حدود ۸۱ سانتی متر و عمق ۲۶ سانتی متر است. به فضای کف نیاز دارد و باید دسترسی از جلو برای سرویس داشته باشد. در ویلا معمولاً اتاق تأسیسات یا گوشهٔ انبار برایش پیدا می شود؛ در آپارتمان ۷۰ متری سخت تر. اگر فضای شما فقط دیوار راهرو است، مدل بزرگ بدون تغییر چیدمان جا نمی شود.

هر دو مدل درجهٔ حفاظت IP20 دارند؛ یعنی ضد آب نیستند. نصب در پاسیوی بارانی، حمام، زیرزمین نمناک یا حیاط خلوت بدون سقف مجاز نیست. دمای محیط هم مهم است: گرما عمر پک را کوتاه می کند و سرمای زیر صفر ظرفیت لحظه ای را کم می کند. نزدیکی به کولر گازی یا نور مستقیم آفتاب روی پک، انتخاب بدی است. برای پک بزرگ که جریان بیشتری می دهد، تهویهٔ اتاق تأسیسات را جدی بگیرید.

در تهران و شهرهای مرکزی، اتاقک تأسیسات بدون پنجره در شهریور می تواند بالای ۴۵ درجه برود. پک در این دما کار می کند ولی در سرعت پیری اش شتاب می گیرد. یک دریچهٔ تهویه و فاصله از دیوار گرم، ساده ترین کاری است که می توانید بکنید. برای پک ۱۴٫۳ که در همان اتاقک جا می گیرد، این نکته مهم تر است چون توان تلف شدهٔ بیشتری در حجم کوچک تولید می کند.

فاصله از اینورتر هم مهم است. هر چه کابل باتری بلندتر باشد، سطح مقطع بیشتری لازم دارد. برای جریان ۱۰۰ آمپر و فاصلهٔ دو متر، ۳۵ میلی متر مربع کافی است؛ برای چهار متر، ۵۰ میلی متر مربع منطقی تر است. برای پک ۱۴٫۳ با ۱۴۰ آمپر، همین محاسبه یک پله بالاتر می رود. کابل نازک، افت ولتاژ و گرمای سر کابل می آورد و در بار کامل اینورتر را روی خطای ولتاژ پایین می برد.

قیمت و هزینهٔ هر کیلووات ساعت در زمان نگارش

در زمان نگارش این مقایسه، بازهٔ قیمت پک ۵٫۱۲ کیلووات ساعتی ۱۸۲ تا ۲۹۵ میلیون تومان بود. بازهٔ پک ۱۴٫۳ کیلووات ساعتی هم ۶۵۰ تا ۷۸۳ میلیون تومان ثبت شد. برای مقایسهٔ منصفانه، قیمت را بر ظرفیت قابل استفاده تقسیم می کنیم.

• Hope 5.0L:حدود ۳۶ تا ۵۹ میلیون تومان به ازای هر کیلووات ساعت قابل استفاده
• Hope 14.3L:حدود ۴۹ تا ۵۹ میلیون تومان به ازای هر کیلووات ساعت قابل استفاده

نتیجه خلاف انتظار است: پک کوچک در ارزان ترین حالت خود به ازای هر کیلووات ساعت ارزان تر است و پک بزرگ در گران ترین حالت خود گران تر. یعنی «بزرگ تر ارزان تر» یک قاعدهٔ ثابت نیست. اگر پک ۵ کیلوواتی را ۱۸۲ میلیون ببینید، معاملهٔ خوبی است. اگر ۲۹۵ میلیون باشد، پک ۱۴٫۳ با ۶۵۰ میلیون به ازای هر کیلووات ساعت بهتر است. پس هر دو قیمت را بگیرید و تقسیم کنید.

هزینهٔ جانبی هم فرق دارد. پک کوچک معمولاً بدون تغییر سیم کشی نصب می شود. پک بزرگ ممکن است کابل ضخیم تر، فیوز بزرگ تر و تغییر چیدمان اتاق تأسیسات بخواهد. این هزینه ها در فاکتور باتری دیده نمی شوند و در مقایسهٔ کل هزینه باید حساب شوند. جدول کامل بازهٔ قیمت ها در مقالهٔقیمت باتری گروواتآمده است.

یک نکتهٔ مالی دیگر: پک بزرگ تر در یک خرید، پول بیشتری قفل می کند. اگر نرخ ارز بالا برود، شما پیش از گرانی خریده اید و سود کرده اید؛ اگر پایین بیاید، پول بیشتری در معرض کاهش ارزش بوده است. این ریسک برای همهٔ کالاهای وارداتی یکسان است، ولی وزنش با مبلغ خرید بیشتر می شود.

مقایسه با هزینهٔ جایگزین هم منصفانه است. با ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان اختلاف قیمت این دو مدل، می شود حدود ۱۰ تا ۱۴ کیلووات پنل اضافه کرد یا یک سانورتر قوی تر خرید. اگر مشکل شما تولید روزانه است نه ذخیرهٔ شبانه، همان اختلاف قیمت را به پنل بدهید؛ نتیجهٔ سیستم بیشتر می شود.

آیا می شود با ۵ کیلووات شروع کرد و بعد بزرگ کرد؟

بله و برای بیشتر خانه ها این مسیر منطقی تر است. دیتاشیت خانوادهٔ Hope موازی سازی تا ۴۸ پک را مجاز می داند، پس دو پک ۵ کیلوواتی در آینده به یک بانک ۱۰ کیلووات ساعتی تبدیل می شود. شرط اصلی این است که پک دوم دقیقاً همان مدل باشد. در چند سال آینده ممکن است همان مدل با همان نسخهٔ سخت افزاری موجود نباشد؛ آن وقت تعویض یا اصلاح مسیر سخت می شود.

نکتهٔ دوم را موقع نصب حل کنید: سیم کشی، فیوز و فضای دیوار را از اول برای دو پک آماده کنید. هزینهٔ این آماده سازی کم است و بعداً نصف کار را انجام می دهد. اگر از ابتدا معلوم است که تا دو سال آینده کولر گازی اضافه می شود، مستقیم سراغ ۱۴٫۳ بروید. چون همان موقع پک اول را هم باید بفروشید و معمولاً با ضرر می فروشید.

سه پک ۵ کیلوواتی را با یک پک ۱۴٫۳ هم مقایسه کنید. ظرفیت سه پک ۱۵٫۳ کیلووات ساعت اسمی است، کمی بیشتر از ۱۴٫۳، ولی سه برچسب و سه کابل و سه نقطهٔ نصب می خواهد. در عوض انعطاف دارد: اگر یکی خراب شد، دو تای دیگر کار می کنند. در ویلا که فضای دیوار زیاد است این مسیر جواب می دهد؛ در آپارتمان با یک دیوار راهرو، نه.

کدام برای خانه و کدام برای ویلا؟

توصیهٔ صریح، بدون تعارف. برای آپارتمان ۸۰ تا ۱۲۰ متری تهران با مصرف شبانهٔ ۲ تا ۳ کیلووات ساعت، پک ۵ کیلوواتی کافی است. قطعی برق ۲ تا ۴ ساعته هم با همین پک پوشش داده می شود. پول اضافه را به پنل بیشتر بدهید، نه به باتری؛ چون باتری بدون تولید روزانهٔ کافی، فقط یک هزینهٔ قفل شده است.

برای ویلای ۱۵۰ متری در لواسان یا کرج، پک ۱۴٫۳ انتخاب درست است. چنین خانه ای پمپ آب و روشنایی محوطه دارد و چند شب متوالی خالی نمی ماند. اگر ویلا فقط آخر هفته ها استفاده می شود، یک پک ۵ کیلوواتی با پنل کافی برای همان دو شب منطقی تر جواب می دهد و ارزان تر تمام می شود.

برای باغ با دوربین و روشنایی و پمپ کوچک، پک ۵ کیلوواتی بیش از نیاز است؛ حتی یک پک کوچک تر هم کافی است. برای مغازه با فریزر و کولر و بار روزانه، ترکیب دو پک ۵ کیلوواتی یا یک پک ۱۴٫۳ را بر اساس ساعات کاری حساب کنید. اگر سیستم شما سانورتر هیبرید دارد، ظرفیت باتری را بر اساس مصرف شب انتخاب کنید. ترس از قطعی طولانی، معیار بدی برای انتخاب ظرفیت است.

اگر هنوز در انتخاب سانورتر مردد هستید، مقالهٔانتخاب سانورتر مناسب برای ویلا و منزلمسیر محاسبهٔ توان را نشان می دهد. رابطهٔ باتری و اینورتر در انتخاب ظرفیت، تنگاتنگ است و یکی بدون دیگری معنا ندارد.

یک قاعدهٔ عملی برای جمع بندی این بخش: ظرفیت باتری را طوری بخرید که در بدترین شب سال، یک سوم ظرفیت در پک باقی بماند. این حاشیهٔ یک سوم هم عمر پک را حفظ می کند و هم اجازه می دهد روز ابری بعدی را پشت سر بگذارید. اگر محاسبهٔ شما به ۳٫۵ کیلووات ساعت رسید، ۵ کیلووات ساعت بخرید؛ اگر به ۹ کیلووات ساعت رسید، ۱۴٫۳ بخرید.

اشتباهات رایج در انتخاب ظرفیت باتری

• مقایسهٔ ظرفیت اسمی به جای قابل استفاده.۵٫۱۲ در برابر ۱۴٫۳ و ۵٫۰ در برابر ۱۳٫۳؛ عدد دوم چیزی است که در عمل دارید.
• حساب کردن مصرف روزانه به جای مصرف شبانه.باتری برای شب و روزهای ابری است؛ اگر مصرف ۲۴ ساعته را مبنا بگذارید، دو برابر نیاز خرید می کنید.
• نادیده گرفتن بار هم زمان.ظرفیت انرژی و توان اینورتر دو چیز جدا هستند؛ پک بزرگ با اینورتر کوچک، مشکل بار را حل نمی کند.
• خرید پک بزرگ بدون فضای نصب مناسب.کابینت ۱۴٫۳ نیاز به کف و دسترسی سرویس دارد؛ دیوار راهرو جای آن نیست.
• توسعه با مدل متفاوت.دو پک هم ظرفیت از یک مدل بخرید؛ مخلوط کردن مدل ها، BMS را از تعادل خارج می کند.
• انتخاب بر اساس ترس از قطعی، بدون محاسبه.اگر قطعی های شما ۲ ساعته است، خرید ۱۳٫۳ کیلووات ساعت ظرفیت، استفاده نشده می ماند.

یک اشتباه دیگر هم هست که هزینه اش بعداً پیدا می شود: خرید پک کوچک و امید به «شارژ از شبکه در ساعات ارزان». در ایران تعرفهٔ ساعتی برق خانگی آن قدر تفاوت ندارد که این محاسبه جواب بدهد. باتری را برای پوشش قطعی و مصرف شب بخرید، نه برای آربیتراژ تعرفه.

سوالات متداول

باتری گرووات ۵ کیلووات برای یک خانه چند ساعت برق می دهد؟

با بار سبک شامل یخچال، روشنایی، تلویزیون و روتر، حدود ۶ تا ۸ ساعت. با کولر آبی روشن، این عدد به حدود ۴ ساعت می رسد. با کولر گازی ۱۲۰۰۰، فقط ۲٫۵ تا ۳ ساعت. همهٔ این ها با فرض تخلیهٔ حدود ۹۰ درصد ظرفیت محاسبه شده اند و بازده اینورتر هم در آن لحاظ شده است. اگر مصرف شما بیشتر است، پک ۱۴٫۳ منطقی تر است.

آیا ۱۴٫۳ کیلووات ساعت برای آپارتمان زیاد نیست؟

برای بیشتر آپارتمان های ۸۰ تا ۱۲۰ متری، بله زیاد است. مصرف شبانهٔ چنین واحدی معمولاً ۲ تا ۴ کیلووات ساعت است و ۱۳٫۳ کیلووات ساعت ظرفیت، سه تا چهار شب ذخیره می دهد. ظرفیت بلااستفاده، فقط پول قفل شده است. استثنا وقتی است که کولر گازی چند اسپلیت دارید یا قطعی برق شما بیش از ۸ ساعت است. در آن حالت پک بزرگ نه برای مصرف روزانه، برای پوشش قطعی طولانی خریداری می شود.

تفاوت قیمت این دو مدل چقدر است؟

در زمان نگارش، بازهٔ ۵٫۱۲ کیلووات ساعتی ۱۸۲ تا ۲۹۵ میلیون و بازهٔ ۱۴٫۳ کیلووات ساعتی ۶۵۰ تا ۷۸۳ میلیون تومان بود. یعنی اختلاف حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان. این اختلاف با ظرفیت ۲٫۶۶ برابری توجیه می شود، ولی به شرطی که واقعاً از ظرفیت بزرگ استفاده کنید. قیمت ها روزانه جابه جا می شود و این اعداد فقط برای مقایسه است. هر دو عدد را با یک تاریخ استعلام بگیرید تا مقایسه معنا داشته باشد.

می شود بعداً باتری اضافه کرد؟

بله، دیتاشیت خانوادهٔ Hope موازی سازی تا ۴۸ پک را مجاز می داند. شرط اصلی یکسان بودن مدل و نزدیک بودن ظرفیت پک هاست. برای دو پک، کابل ها باید هم طول و هم مقطع باشند. پیشنهاد می کنم از ابتدا سیم کشی و فضای نصب را برای پک دوم آماده کنید. در آینده فقط یک پک اضافه می شود، نه یک پروژهٔ جدید. دو پک ۵ کیلوواتی در عمل به یک بانک ۱۰ کیلووات ساعتی تبدیل می شود و از پک منفرد بزرگ انعطاف بیشتری دارد.

برای ویلا ۵ کیلووات کافی است یا ۱۴٫۳؟

به الگوی استفاده بستگی دارد. ویلای آخر هفته با مصرف شبانهٔ ۳ تا ۵ کیلووات ساعت، با پک ۵ کیلوواتی جواب می دهد، خصوصاً اگر پنل کافی برای شارژ روزانه داشته باشد. ویلای سکونت دائم با پمپ آب و روشنایی محوطه و چند شب متوالی اقامت، ۱۴٫۳ می خواهد. اگر در زمستان هم به ویلا می روید، تولید کم پنل را در محاسبه لحاظ کنید.

کدام مدل عمر بیشتری دارد؟

هر دو از یک شیمی سلولی هستند و تفاوت بنیادی در عمر ندارند. آنچه عمر را تعیین می کند، عمق تخلیه، دمای محیط و تعداد چرخه است. پک بزرگ تر در عمل عمر بیشتری نشان می دهد، چون در برابر بار یکسان، چرخهٔ کم عمق تری تجربه می کند. همین موضوع باعث می شود در محاسبهٔ ۸ ساله، هزینهٔ تعویض پک بزرگ کمتر به چشم بیاید. برای دیدن جزئیات عمر و افت ظرفیت، مقالهٔباتری گروواترا بخوانید.

جمع بندی

اگر مصرف شبانهٔ خانه تان زیر ۴ کیلووات ساعت است و قطعی برق ها کوتاه اند، باتری گرووات ۵ کیلووات انتخاب درست است. سبک تر است، نصبش ساده تر است و خرید اولش ارزان تر تمام می شود. اگر بار شبانه از ۷ کیلووات ساعت رد می شود، کولر گازی دارید یا ویلا چند شب متوالی استفاده می شود، از ابتدا Hope 14.3L بخرید. قبل از تصمیم، قیمت هر کیلووات ساعت قابل استفاده را حساب کنید و موجودی را در دستهٔباتری لیتیومیببینید. قاعدهٔ ساده: ظرفیت را برای بدترین شب سال بخرید، نه برای میانگین. انتخاب بر اساس مصرف، نه بر اساس ترس از قطعی.

مقالات مرتبط: باتری گرووات در زمستان؛ افت ظرفیت و راه حل | باتری گرووات دست دوم؛ ریسک ها و نکات خرید

سایر محصولات و خدمات مجموعه: asuncctv.ir

راهنمای کامل این موضوع: باتری گرووات؛ خرید باتری لیتیومی Growatt با قیمت روز و گارانتی