باتری گرووات برای کولر گازی؛ چند کیلووات ساعت لازم است

انتخاب ظرفیت باتری برای کولر گازی با پرسش «چند ساعت روشن است» جواب نمی دهد. پرسش درست این است: کولر در شب تابستان چند کیلووات ساعت برق می خورد و چه مقدار از آن واقعا از باتری بیرون می آید. در بیشتر خانه های ایران یک کولر گازی ۱۲۰۰۰ بی تی یو شبی ۵ تا ۷ کیلووات ساعت مصرف دارد. اگر باتری گرووات ۵ کیلووات ساعتی بخرید و انتظار پوشش تمام شب داشته باشید، ساعت سه بامداد اینورتر خاموش می شود و یخچال هم با آن.

این مقاله عدد را گام به گام حساب می کند، جدول ظرفیت می دهد، تلفات زنجیره را باز می کند و می گوید کجا محاسبه خوش بینانه می شود. قیمت هر کیلووات ساعت باتری لیتیومی در ۱۴۰۶ بالا است و اشتباه در انتخاب ظرفیت، گران ترین اشتباه این سیستم است. قیمت باتری لیتیومی خورشیدی را ببینید و بعد تصمیم بگیرید.

باتری گرووات برای کولر گازی؛ از بی تی یو تا کیلووات ساعت

کولر گازی با بی تی یو فروخته می شود و با کیلووات برق می خورد. هر ۳۴۱۲ بی تی یو برابر یک کیلووات سرمایش است، پس کولر ۱۲۰۰۰ بی تی یو حدود ۳٫۵ کیلووات سرمایش می دهد. اگر ضریب عملکرد دستگاه ۳ باشد، توان ورودی حدود ۱٫۲ کیلووات است. کولر اینورتر در دور پایین ضریب عملکرد بالاتری دارد، ولی کولر غیر اینورتر در گرمای ۴۵ درجه تا حدود ۲٫۵ پایین می آید.

نکته دومی که بیشتر محاسبه ها را خراب می کند، ضریب کارکرد است. کولر تمام شب با توان نامی کار نمی کند. ترموستات پس از رسیدن به دمای تنظیم، کمپرسور را قطع یا کم دور می کند. در شب تهران با دمای ۳۰ تا ۳۳ درجه این ضریب ۶۰ تا ۷۵ درصد است و در بندرعباس با شب ۳۵ درجه به ۸۵ تا ۹۵ درصد می رسد. همین تفاوت، ظرفیت لازم را دو برابر می کند.

جدول زیر برای ضریب کارکرد ۷۰ درصد و شش ساعت کار نوشته شده است. ستون آخر با احتساب تلفات زنجیره محاسبه شده که در بخش بعد باز می شود.

اعداد جدول برای کولر اینورتر با ضریب عملکرد حدود ۳ است. کولر پنجره ای و غیر اینورتر قدیمی ۲۰ تا ۳۰ درصد بیشتر مصرف می کند. ظرفیت نوشته شده نامی است و این مدل ها در دو ظرفیت ۵ و ۱۴٫۳ کیلووات ساعت در بازار ایران رایج اند.

زنجیره تلفات؛ چرا ۱۰ کیلووات ساعت باتری، ۱۰ کیلووات ساعت تحویل نمی دهد

باتری ظرفیت نامی دارد و شما ظرفیت قابل استفاده. سه تلفات پشت سر هم می آید: عمق دشارژ، بازده رفت و برگشت خود باتری و بازده اینورتر. باتری LFP تا ۹۰ درصد دشارژ مجاز است و بیشتر از آن را BMS قطع می کند. بازده رفت و برگشت ۹۲ تا ۹۵ درصد و بازده اینورتر ۹۳ تا ۹۵ درصد است.

حاصل این زنجیره حدود ۸۲ درصد می شود. یعنی کولری که ۷ کیلووات ساعت در شب می خواهد، باتری ۸٫۵ تا ۹ کیلووات ساعتی لازم دارد. خرید باتری دقیقا برابر مصرف، همیشه کم است.

یک راه کاهش نیاز، استفاده از تولید روز است. اگر کولر را در ساعات آفتاب روشن می کنید، اینورتر هیبریدی بار را مستقیم از پنل می گیرد و باتری دور می خورد. اگر کولر فقط شب روشن می شود، تمام مسیر از باتری است و باید عدد بزرگ تر را بپذیرید. برای خانه هایی که کولر روزها هم کار می کند، ترکیب پنل بزرگ تر با باتری کوچک تر معمولا ارزان تر از باتری بزرگ تنهاست.

محاسبه گام به گام برای یک آپارتمان ۹۰ متری

مثال واقعی: آپارتمان ۹۰ متری در تهران، یک کولر ۱۲۰۰۰ اینورتر در نشیمن، پنجره غربی، از ۲۲ تا ۷ صبح روشن. مراحل را روی همین خانه اجرا می کنیم.

• توان ورودی را از پلاک دستگاه یا جدول بالا بردارید: ۱٫۲ کیلووات.
• ساعت کار را واقعی بگیرید: ۹ ساعت، نه ۱۲ ساعت.
• ضریب کارکرد را با اقلیم تنظیم کنید: تهران ۰٫۷ و اهواز ۰٫۹.
• مصرف شب را حساب کنید: ۱٫۲ × ۹ × ۰٫۷ حدود ۷٫۶ کیلووات ساعت.
• تلفات زنجیره را برگردانید: ۷٫۶ تقسیم بر ۰٫۸۲ حدود ۹٫۳ کیلووات ساعت.
• مدل را انتخاب کنید: دو عدد ۵ کیلووات ساعتی یا یک ۱۴٫۳ کیلووات ساعتی.

عدد ۹٫۳ به شما می گوید یک باتری ۵ کیلووات ساعتی حتی نصف شب را هم پوشش نمی دهد. اگر بودجه محدود است، راه منطقی کم کردن ساعت کار، بستن پنجره غربی و بالا بردن دمای تنظیم است، نه خرید باتری کوچک و امید به اینکه BMS کاری کند.

اگر همین خانه دو کولر داشته باشد، مصرف دو برابر نمی شود چون هر دو با تمام توان همزمان کار نمی کنند، اما ۱٫۶ برابر شدن آن واقعی است. برای دو کولر ۱۲۰۰۰، ظرفیت ۱۴ تا ۱۶ کیلووات ساعت منطقی است و یک اینورتر باید بار لحظه ای هر دو را هم تحمل کند.

چرا یک باتری ۵ کیلووات ساعتی برای بیشتر خانه ها کم است

بازار ایران باتری گرووات را در دو ظرفیت می شناسد. HOPE 5.0L-B1 با ۵٫۱۲ کیلووات ساعت نامی و حدود ۴٫۶ کیلووات ساعت قابل استفاده. HOPE 14.3L-A1 با ۱۴٫۳ کیلووات ساعت و حدود ۱۲٫۹ کیلووات ساعت قابل استفاده. برای کولر ۱۲۰۰۰، مدل پنج کیلووات ساعتی چهار تا پنج ساعت جواب می دهد و آن هم با کاهش بار و دمای تنظیم بالاتر.

موازی سازی راه حل است. دو یا سه واحد ۵ کیلووات ساعتی با کابل و ارتباط CAN موازی می شوند و ظرفیت بالا می رود، ولی کابل، فیوز و فضای نصب اضافه می شود و هزینه هر کیلووات ساعت تفاوت محسوسی با مدل بزرگ ندارد. اگر از ابتدا می دانید کولر گازی دارید، انتخاب بزرگ تر منطقی تر است. مشخصات باتری لیتیومی گرووات HOPE 14.3L-A1 را ببینید و ظرفیت قابل استفاده اش را با مصرف خودتان مقایسه کنید.

اگر برند برایتان مهم نیست، باتری ۱۵ کیلووات ساعتی MUST LP16-48300 هم در همین رده است و با اینورتر ۴۸ ولت کار می کند، به شرط آنکه پروتکل BMS در منو درست انتخاب شود. برای شروع کم هزینه، باتری گرووات HOPE 5.0L-B1 گزینه ارزان تری است، ولی برای کولر شبانه کافی نیست. باتری مارسریوا هم در بازار ایران هست و پیش از خرید باید تطابق پروتکل آن با اینورتر بررسی شود.

سازگاری اینورتر، جریان ۱۰۰ آمپر و کابل

در سیستم ۴۸ ولت، توان ۵ کیلووات یعنی جریان حدود ۱۰۴ آمپر. این جریان از کابل و فیوز عبور می کند. کابل ۳۵ میلیمتر مربع برای مسیر زیر دو متر و ۵۰ میلیمتر مربع برای مسیر بلندتر، همراه فیوز ۱۵۰ آمپر، حداقل استاندارد است. کابل نازک باعث افت ولتاژ می شود، اینورتر زودتر قطع می کند و باتری سالم هم خالی به نظر می رسد.

توان لحظه ای نکته دوم است. کولر غیر اینورتر هنگام استارت کمپرسور سه تا پنج برابر جریان نامی می کشد. اینورتر ۵ کیلوواتی گرووات حدود دو برابر توان نامی را برای چند ثانیه تحمل می کند، پس کولر ۲۴۰۰۰ غیر اینورتر می تواند خطای اضافه بار بدهد. با کولر اینورتر این مشکل بسیار کمتر است و همین دلیل خوبی است که برای سیستم باتری، کولر اینورتر بخرید.

نکته سوم ولتاژ است. مدل های SPF ES و SPE روی باتری ۴۸ ولت کار می کنند و باتری ۵۱٫۲ ولتی همین رده است. باتری ۱۲ ولتی در سیستم ۴۸ ولت فقط با چهار واحد سری و بالانس دقیق ممکن است و برای کولر گازی توصیه نمی شود. اگر فقط می خواهید کولر و یخچال در قطعی کوتاه روشن بمانند، یو پی اس خانگی با باتری ۱۰۰ آمپر ساعتی ارزان تر تمام می شود، ولی برای هشت ساعت کولر جواب نمی دهد.

شارژ هم محدودیت دارد. اگر بخواهید باتری ۱۴٫۳ کیلووات ساعتی را از شبکه و با توان ۳ کیلووات شارژ کنید، حدود پنج ساعت وقت می گیرد. در قطعی های طولانی تابستان که شبکه چند ساعت وصل می شود، این زمان کافی نیست و باید پنل خورشیدی هم در محاسبه بیاید.

دما، محل نصب و عمر واقعی باتری

باتری LFP در ۲۵ درجه تا حدود ۶۰۰۰ چرخه عمر می دهد. هر ۱۰ درجه افزایش دمای کاری، عمر تقریبی را نزدیک به نصف می رساند. در اهواز و بندرعباس، باتری در راهروی گرم یا پشت بام بعد از سه تابستان افت محسوس نشان می دهد. محل نصب باید سایه، تهویه و دمای زیر ۳۵ درجه داشته باشد. در همان کابینت بسته اینورتر که دمایش به ۵۰ درجه می رسد نصب نکنید.

شارژ زیر صفر درجه برای LFP ممنوع است و BMS جلوی آن را می گیرد. در تبریز و همدان، باتری در بالکن شمالی یا انبار بدون گرمایش، دی ماه چند روز شارژ نمی شود. اگر قطعی برق زمستانی برایتان مهم است، این را در طراحی حساب کنید.

مقایسه با ژل انصاف می خواهد. چهار باتری ژل ۲۰۰ آمپر ساعتی ۹٫۶ کیلووات ساعت نامی می دهد، ولی با عمق دشارژ ۵۰ درصد فقط ۴٫۸ کیلووات ساعت قابل استفاده است و عمر آن حدود ۱۲۰۰ چرخه. باتری ژل خورشیدی برای بکاپ کوتاه و بودجه کم مناسب است، برای هرشب کولر گازی نه. قیمت باتری ژل هم این تفاوت را نشان می دهد.

اشتباهات رایج

این هفت مورد بیشترین دلیل نارضایتی کاربران در مرداد و شهریور است.

• محاسبه با توان نامی کولر بدون ضریب کارکرد؛ نتیجه اش باتری نصف ظرفیت لازم است.
• خرید باتری دقیقا برابر مصرف شب، بدون حساب کردن تلفات زنجیره و عمق دشارژ.
• مقایسه باتری با آمپر ساعت؛ ۲۰۰ آمپر ساعت در ۱۲ ولت فقط ۲٫۴ کیلووات ساعت است.
• نصب باتری در کابینت بسته کنار اینورتر و از دست دادن نیمی از عمر مفید.
• موازی کردن باتری با ظرفیت یا مدل متفاوت و به هم ریختن بالانس سلول ها.
• انتظار پوشش کولر ۲۴۰۰۰ غیر اینورتر با اینورتر ۵ کیلووات و کابل نازک.
• خرید باتری گرووات بدون بررسی پروتکل BMS با اینورتر نصب شده روی دیوار.

اگر باتری نصب شده و رفتار عجیب دارد، پیش از خرید مدل بزرگ تر دلایل شارژ نشدن باتری گرووات را ببینید؛ بخشی از موارد تنظیمات شارژ است نه ظرفیت.

سوالات متداول

برای کولر گازی ۱۲۰۰۰ چند کیلووات ساعت باتری لازم است؟

برای شش تا هشت ساعت کار شبانه، حدود ۸ تا ۱۰ کیلووات ساعت ظرفیت نامی لازم است. مصرف این کولر شبی ۵ تا ۶٫۵ کیلووات ساعت است و با تلفات زنجیره به ۷ تا ۸ کیلووات ساعت قابل استفاده می رسد. یک باتری ۵ کیلووات ساعتی کافی نیست؛ دو عدد ۵ کیلووات ساعتی یا یک ۱۴٫۳ کیلووات ساعتی انتخاب درست است.

آیا یک باتری ۵ کیلووات ساعتی گرووات برای یک شب کامل کافی است؟

برای کولر ۹۰۰۰ بله و برای ۱۲۰۰۰ نه. باتری ۵ کیلووات ساعتی حدود ۴٫۶ کیلووات ساعت قابل استفاده دارد که با ضریب کارکرد ۷۰ درصد، حدود چهار ساعت کولر ۱۲۰۰۰ را پوشش می دهد. اگر شب های خنک و دمای تنظیم بالا دارید، شاید پنج ساعت هم برسد، ولی برای تمام شب کافی نیست.

کولر گازی اینورتر با باتری گرووات کمتر برق می خورد؟

بله، تفاوتش جدی است. کولر اینورتر در دور پایین ضریب عملکرد بالاتری دارد و جریان استارت ندارد، پس هم مصرف شبانه کمتری دارد و هم اینورتر ۵ کیلوواتی را در لحظه استارت دچار اضافه بار نمی کند. همان کولر با کمپرسور غیر اینورتر می تواند ظرفیت باتری لازم را ۲۰ تا ۳۰ درصد بالا ببرد.

دو باتری ۵ کیلووات ساعتی گرووات را می شود موازی کرد؟

بله، موازی کردن واحدهای هم مدل مجاز است و ظرفیت را جمع می کند. شرطش کابل هم طول، فیوز جداگانه برای هر شاخه و ارتباط CAN بین باتری ها و اینورتر است. باتری با ظرفیت یا مدل متفاوت را موازی نکنید؛ بالانس به هم می ریزد و عمر کوتاه تر می شود.

باتری ژل ارزان تر است، چرا لیتیومی گرووات بخرم؟

چون ظرفیت قابل استفاده و عمر متفاوت است. چهار باتری ژل ۲۰۰ آمپر ساعتی ۹٫۶ کیلووات ساعت نامی دارد، ولی با عمق دشارژ ۵۰ درصد فقط ۴٫۸ کیلووات ساعت قابل استفاده و حدود ۱۲۰۰ چرخه. باتری LFP با ۹۰ درصد دشارژ و ۶۰۰۰ چرخه، در محاسبه هزینه هر کیلووات ساعت ارزان تر تمام می شود.

باتری گرووات در گرمای ۵۰ درجه اهواز دوام می آورد؟

با نصب درست، بله؛ با نصب بد، نه. دمای بالای پیوسته عمر LFP را سریع کم می کند. باتری را در فضای سایه و تهویه دار با دمای زیر ۳۵ درجه نصب کنید، از کابینت بسته و پشت بام بدون سایه پرهیز کنید و جریان شارژ را در تابستان محافظه کارانه تنظیم کنید.

جمع بندی

ظرفیت باتری گرووات را با توان ورودی کولر، ساعت کار واقعی، ضریب کارکرد اقلیم و زنجیره تلفات حساب کنید، نه با حدس. برای کولر ۱۲۰۰۰ در اقلیم گرم، ۸ تا ۱۰ کیلووات ساعت ظرفیت نامی نقطه شروع است؛ برای ۲۴۰۰۰ به ۱۴ تا ۱۵ کیلووات ساعت می رسید. باتری ۵ کیلووات ساعتی را فقط برای کولر ۹۰۰۰ یا بکاپ کوتاه بخرید. نصب در محل خنک، کابل درست و کولر اینورتر، سه عاملی هستند که همان ظرفیت را عملا بیشتر می کنند.

راهنمای کامل این موضوع: باتری گرووات؛ خرید باتری لیتیومی Growatt با قیمت روز و گارانتی

سایر محصولات و خدمات مجموعه: asuncctv.ir

دسته مرتبط: باتری لیتیومی