اینورتر گرووات سه فاز؛ کاربرد و مدل ها

اینورتر گرووات سه فاز برای ساختمان ها و کارگاه هایی است که انشعاب سه فاز دارند و بار سنگین دارند: الکتروموتور، پمپ آب، کولر گازی سه فاز، دستگاه جوش یا خط تولید کوچک. سانورتر تک فاز در چنین پروژه ای همه جریان را از یک فاز می کشد و فازها را نامتعادل می کند. در این راهنما خانواده های سه فاز گرووات را با عدد و تجربه نصب در ایران مرور می کنیم: از WIT هیبرید تا MOD و MID آنگرید، جریان هر فاز و شرط باتری ولتاژ بالا. اگر فقط دنبال تصویر کلی قیمت هستید، جدول قیمت اینورتر هیبریدی را ببینید، ولی انتخاب توان به بار واقعی شما بستگی دارد.

سه فاز چه تفاوتی با تک فاز دارد و کجا اینورتر سه فاز لازم می شود

برق سه فاز در ایران معمولا با ولتاژ خط به خط ۴۰۰ ولت، ولتاژ فاز به نول ۲۳۰ ولت و فرکانس ۵۰ هرتز تحویل داده می شود و در عمل بین ۳۸۰ تا ۴۱۰ ولت نوسان دارد. سه سیم فاز با اختلاف ۱۲۰ درجه، نول و سیم زمین مجموعه ای می سازند که هم بار تک فاز مانند یخچال و روشنایی و هم بار سه فاز مانند الکتروموتور و پمپ را تغذیه می کند. الکتروموتور سه فاز میدان گردان می سازد و جریان راه اندازی کمتری از معادل تک فاز می کشد. وقتی بار اصلی شما از این جنس است، اینورتر گرووات سه فاز تنها انتخاب درست است.

در سمت خروجی، اینورتر سه فاز توان را بین سه فاز پخش می کند. ۱۵ کیلووات روی شبکه سه فاز یعنی حدود ۲۲ آمپر در هر فاز، در حالی که همان توان روی یک فاز نزدیک ۷۰ آمپر می خواهد. خانواده سه فاز گرووات دو شاخه دارد: مدل آنگرید که فقط با شبکه کار می کند و در قطعی برق خاموش می شود، و مدل هیبرید که باتری می پذیرد و خروجی پشتیبان (EPS) می دهد. اگر قطعی برق روزانه دارید هیبرید منطقی است، اگر شبکه پایدار است آنگرید ارزان تر تمام می شود. تفاوت این دو را در مقاله اینورتر گرووات آنگرید یا آفگرید باز کرده ایم.

مدل های سه فاز گرووات و کاربرد هر خانواده

نام گذاری گرووات ساده نیست و همین باعث خرید اشتباه می شود. سه خانواده اصلی وجود دارد: WIT برای پروژه های هیبرید با باتری ولتاژ بالا، MOD برای آنگرید کوچک و متوسط، و MID و MAC برای توان های بالاتر. جدول زیر جمع بندی سریع است.

برای پروژه هایی که هم پشتیبان می خواهند و هم توان بالای ۱۰ کیلووات، خانواده WIT انتخاب رایج است. مدل اینورتر هیبریدی گرووات مدل WIT15K-HU نقطه شروع منطقی است: خروجی سه فاز ۱۵ کیلووات، دو ردیاب توان (MPPT) مستقل برای جهت های مختلف پنل و امکان اتصال باتری ولتاژ بالا. همین مدل در کارگاه و چاه آب جواب داده، به شرط آنکه جریان راه اندازی پمپ را حساب کنید.

یک تله رایج: روی کارتن بعضی مدل ها فقط توان نوشته شده، فاز نه. مدل ۱۲ کیلوواتی اینورتر هیبریدی خورشیدی گرووات SPE12000 را بعضی فروشنده ها معادل سه فاز معرفی می کنند، در حالی که این خانواده تک فاز است. همین نکته برای سانورتر خورشیدی گرووات SPF6000ES Plus و سانورتر ۵۰۰۰ وات SPF ES 5000 هم صادق است. قبل از پرداخت، عبارت Three Phase یا 400V AC را روی پلاک ببینید.

محاسبه توان و جریان خروجی؛ عددهای عملی

فرمول ساده است: جریان هر فاز برابر توان تقسیم بر ۱٫۷۳۲ ضربدر ولتاژ خط به خط ضربدر ضریب توان. با ضریب توان نزدیک یک، اعداد جدول زیر در می آید. این اعداد برای کلید و کابل مسی با مسیر کوتاه است؛ برای مسیر بلند افت ولتاژ را جدا حساب کنید و زیر ۳ درصد بمانید.

کلید اتوماتیک را حدود ۱٫۲۵ برابر جریان نامی بگیرید، نه برابر توان. بار موتوری را با جریان راه اندازی بسنجید: پمپ و کمپرسور در لحظه شروع چند برابر جریان نامی می کشند و اگر اینورتر توان لحظه ای کافی نداشته باشد، با خطای اضافه بار خاموش می شود. مدل های هیبرید سه فاز معمولا برای چند ثانیه تا حدود ۱٫۵ برابر توان نامی را تحمل می کنند.

باتری ولتاژ بالا؛ شرط کار کردن هیبرید سه فاز

اینورتر گرووات سه فاز هیبرید با باتری ۴۸ ولت کار نمی کند. سری WIT برای باتری ولتاژ بالا طراحی شده، معمولا در محدوده چند صد ولت، و باتری از طریق CAN یا RS485 با اینورتر گفتگو می کند. اگر قفسه باتری ژل یا لیتیوم ۴۸ ولتی دارید، این ترکیب جواب نمی دهد؛ باید سراغ مدل تک فاز یا سه فاز با باتری ولتاژ پایین بروید.

ظرفیت را از بار شب حساب کنید، نه از توان اینورتر. کارگاهی با بار شبانه ۱٫۵ کیلووات به مدت ۸ ساعت حدود ۱۲ کیلووات ساعت انرژی می خواهد. باتری ۱۴٫۳ کیلووات ساعتی با عمق دشارژ ۹۰ درصد حدود ۱۲٫۹ کیلووات ساعت می دهد؛ یعنی یک شب با حاشیه کم. برای دو شب ابری دو باتری لازم است. هزینه باتری معمولا ۴۰ تا ۵۰ درصد کل پروژه می شود و بدون قطعی برق بازگشت سرمایه آن طولانی است.

در سیستم سه فاز، اینورتر هیبرید می تواند بار تک فاز را هم روی هر فاز تغذیه کند، ولی سقف نامتعادلی مجاز را از برگه فنی بگیرید؛ بعضی مدل ها روی یک فاز تا ۱۰۰ درصد توان فاز می دهند.

نصب در اقلیم ایران؛ گرما، گردوغبار و نوسان شبکه

اینورتر گرووات سه فاز را در ایران سه چیز زودتر از موعد از کار می اندازد: گرما، گردوغبار و نوسان ولتاژ. بالای ۴۵ درجه محیط بسیاری از مدل ها توان خروجی را کم می کنند و تابستان اهواز و یزد از ۵۰ درجه می گذرد. گردوغبار خوزستان و سیستان روی فین های آلومینیومی می نشیند و مسیر هوا را می بندد. نوسان ولتاژ هم قطع مکرر و آسیب به بخش ورودی می آورد.

• نصب روی دیوار شمالی یا زیر سایه بان، با حداقل ۳۰ سانتی متر فاصله از دیوار و ۵۰ سانتی متر از سقف.
• تمیز کردن فین ها و فن هر ۳ تا ۴ ماه در مناطق گردوغباری، با فشار باد و نه آب.
• نصب ارستر نوع ۲ در سمت AC و DC؛ این قطعه ارزان جان اینورتر را می خرد.
• سیم کشی پنج سیم شامل سه فاز، نول و زمین، با سطح مقطع کافی و زمین حفاظتی مستقل.
• محکم کردن کانکتور MC4 با آچار مخصوص؛ کانکتور شل نقطه داغ و آتش می سازد.

اگر خطا گرفتید اول کد را از اپ ShinePhone بخوانید. بخش زیادی از خطاها با تنظیم و بازبینی سیم کشی حل می شود؛ در مقاله پشتیبانی گرووات دسته بندی خطاها و کارهایی که خودتان می توانید انجام دهید آمده است.

اتصال به شبکه، مجوز و خرید تضمینی

برای اتصال سه فاز به شبکه، اداره برق منطقه معمولا نقشه تک خطی، مشخصات اینورتر، تاییدیه حفاظت ضد جزیره ای و کنتور دوطرفه می خواهد. ظرفیت انشعاب را قبل از خرید چک کنید؛ بسیاری از کارگاه ها انشعاب ۱۵ یا ۲۵ آمپر سه فاز دارند و نصب ۲۰ کیلووات روی آن بدون افزایش ظرفیت مجوز نمی گیرد. تعرفه خرید تضمینی هر سال از سوی سازمان انرژی های تجدیدپذیر اعلام می شود.

توصیه من برای واحد صنعتی این است: اول مصرف روزانه خودتان را پوشش دهید، بعد سراغ فروش برق بروید. تعرفه خرید تضمینی از تعرفه مصرف صنعتی کمتر است و اگر بار روزانه دارید، هر کیلووات ساعت خودمصرفی ارزش بیشتری از فروش دارد. آنگرید سه فاز برای این کار ساده تر است، فقط در قطعی برق خروجی ندارد.

اینورتر گرووات سه فاز یا Deye و MUST

گرووات در سه فاز هیبرید با باتری ولتاژ بالا حرف اصلی را می زند و اپ ShinePhone و شبکه خدماتش در ایران جا افتاده است. دیو (Deye) در سه فاز با باتری ۴۸ ولت قوی است و همین باتری ارزان تر برای بسیاری از پروژه ها تعیین کننده می شود. MUST معمولا گزینه بودجه ای با امکانات کمتر است. مقایسه فنی گرووات و دیو را در مقاله اینورتر گرووات یا Deye و مدل های دیو را در اینورتر دایو ببینید.

نظر صریح: اگر قفسه باتری ولتاژ بالا دارید یا پشتیبان سه فاز با کیفیت موج بالا می خواهید، WIT انتخاب درستی است. اگر بودجه محدود است و باتری ۴۸ ولت ارزان در بازار مهم است، دیو منطقی تر می شود. MUST را وقتی ببرید که قیمت اولویت اول است و بار حساس ندارید؛ برای اینورتر MUST هم بررسی جداگانه نوشته ایم.

اشتباهات رایج

این موارد را در بازدید پروژه ها زیاد دیده ام و هر کدام هزینه دارد.

• خرید بر اساس توان پنل، نه توان بار. ۱۵ کیلووات پنل با اینورتر ۱۰ کیلووات می تواند درست باشد، ولی بار ۱۵ کیلوواتی روی اینورتر ۱۰ کیلوواتی همیشه غلط است.
• نادیده گرفتن نامتعادلی فاز. اگر همه بار تک فاز روی یک فاز باشد، اینورتر سه فاز خروجی را محدود می کند.
• باتری نامناسب. وصل کردن باتری ۴۸ ولت به هیبرید ولتاژ بالا فقط خطای ارتباط BMS می دهد.
• کابل زیر استاندارد. کابل نازک برای ۲۲ آمپر افت ولتاژ و گرم شدن می آورد؛ سطح مقطع را از جدول بگیرید.
• نصب در فضای بسته. اتاقک بدون تهویه، اینورتر را در تابستان به کاهش توان و خاموشی می برد.
• بی توجهی به ارستر و زمین. اولین کلید زنی شبکه برد ورودی را می سوزاند و گارانتی هم آن را پوشش نمی دهد.

سوالات متداول

آیا اینورتر گرووات سه فاز برای خانه هم مناسب است؟

بله، اگر انشعاب ساختمان سه فاز باشد. بسیاری از آپارتمان های نوساز انشعاب سه فاز دارند و کولر گازی سه فاز روی همین انشعاب کار می کند. برای خانه تک فاز با بار معمولی، مدل تک فاز ساده تر و ارزان تر است.

توان اینورتر سه فاز را چطور انتخاب کنم؟

بار همزمان را جمع بزنید، نه تعداد دستگاه ها. توان لحظه ای بارهای همزمان را با ضریب همزمانی واقعی حساب کنید و برای موتورها هم حاشیه راه اندازی پمپ و کمپرسور را بگذارید. اگر بعدا بار اضافه می کنید یک پله بالاتر بگیرید.

آیا اینورتر گرووات سه فاز بدون باتری کار می کند؟

بله، مدل های آنگرید مثل MOD و MID بدون باتری کار می کنند و فقط با شبکه تولید دارند. مدل های هیبرید WIT را هم می توان بدون باتری در حالت شبکه دار راه اندازی کرد، ولی در قطعی برق خروجی پشتیبان ندارند تا باتری به سیستم اضافه شود.

در قطعی برق خروجی سه فاز قطع می شود؟

در مدل آنگرید بله، خروجی فورا قطع می شود چون حفاظت ضد جزیره ای اجباری است. در مدل هیبرید با باتری، خروجی پشتیبان روی ترمینال EPS پس از چند ده میلی ثانیه وصل می شود، به شرط سیم کشی بار روی همان ترمینال.

تفاوت WIT و MOD در چیست؟

WIT هیبرید است، باتری ولتاژ بالا می پذیرد و خروجی پشتیبان می دهد؛ برای جاهایی است که قطعی برق مهم است. MOD آنگرید است، باتری ندارد و ارزان تر است؛ برای پشت بامی که شبکه پایدار دارد و هدف کاهش قبض است.

جمع بندی

اینورتر گرووات سه فاز انتخاب درستی است وقتی بار سنگین و انشعاب سه فاز دارید. برای بیشتر پروژه ها با پشتیبان، WIT 15K-HU تعادل خوبی بین توان، باتری ولتاژ بالا و قیمت می دهد؛ برای پشت بام بدون باتری، MOD ارزان تر و کافی است. سه عدد را قبل از پرداخت روشن کنید: جریان هر فاز، سازگاری باتری و ظرفیت انشعاب. اگر انشعاب سه فاز ندارید، هزینه ارتقای آن را هم در بودجه بگذارید. نصب در سایه و ارستر و زمین، همیشه ارزان تر از تعمیر برد اینورتر است.

راهنمای کامل این موضوع: اینورتر گرووات؛ خرید سانورتر Growatt با قیمت روز

سایر محصولات و خدمات مجموعه: asuncctv.ir

دسته مرتبط: اینورتر